DAVA ŞARTI ARABULUCULUK

Hukuk sistemimize alternatif çözüm yolu olarak getirilen arabuluculuk sistemi, ihtiyari şekilde uygulandıktan sonra öncelikli olarak iş hukukundan kaynaklanan uyuşmazlıklarda dava şartı olarak yürürlüğe girmiştir. İş uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculukta elde edilen yüksek başarının ardından kapsam genişletilerek ticari uyuşmazlıklarda da dava şartı arabuluculuk sistemine geçilmiştir.

Nitekim, dava şartı olarak arabuluculuk kurumu, ilk defa, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 3 üncü maddesinin birinci fıkrası ile düzenlenmiştir. Buna göre;

“Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda, arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.”

İş Hukukuna ilişkin getirilen dava şartı arabuluculuk kurumundan sonra, 01.01.2019 tarihinde yürürlüğe giren 7155 sayılı Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan Para Alacaklarına İlişkin Takibin Başlatılması Usulü Hakkında Kanunla 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa eklenen 5/A maddesi, ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkındaki uyuşmazlıklarda, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olmasını dava şartı haline getirmiştir.

Özetle, iş hukuku kapsamında;

kıdem tazminatı

-ihbar tazminatı

-yıllık izin ücreti

-fazla mesai ücreti

-maaş alacakları

gibi işçilik alacakları ile işe iadesi davası açılmadan önce arabulucuya başvurulması gerekmektedir.

Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesi ile diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması gerekmektedir.

7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 3. maddesinin beşinci fıkrasına göre zorunlu arabuluculuk için başvuru şu şekilde yapılmaktadır:

  • Arabuluculuk için başvuru işçi tarafından yapılacaksa; işverenin ikametgahının bulunduğu veya işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna başvurulabilir.
  • Arabuluculuk için başvuru işveren tarafından yapılacaksa; işçinin ikametgahının bulunduğu veya işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna başvurulabilir.
  • Arabuluculuk bürosu olmayan adliyelerde arabuluculuk bürosunun görevi sulh hukuk mahkemesi yerine getirir.

Arabuluculuk bürosu kendisine gelen başvuru üzerine uyuşmazlığı çözmek için bir arabulucu görevlendirmektedir.

Uyuşmazlığın arabuluculukla çözümlenmesi halinde, artık anlaşmaya varılan hususlara ilişkin dava açılması hukuken mümkün değildir. Arabuluculuk görüşmeleri sonrasında, anlaşma sağlanamazsa, başvurucu talep ettiği hususlara ilişkin dava açmak zorundadır.

Saygılarımızla,

Av. Çağrı Yılmaz – Av. Fırat Tartan

Yılmaz&Tartan Hukuk Bürosu